Eén op de zes Nederlanders heeft kiespijn: 'Gezond gebit wordt steeds meer een statussymbool'

16 procent van de Nederlandse volwassenen had in 2024 last van tand- of kiespijn. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS. Tegelijk neemt het aantal mensen met een tandartsverzekering af, en dat is een zorgelijke trend, zeggen tandartsen. Ook omdat problemen in de mond kunnen leiden tot ernstige gezondheidsklachten.
Het is misschien een open deur, maar goed voor je gebit zorgen is en blijft de beste manier om problemen in je mond te voorkomen. "Dat heeft een direct verband", zegt Paul de Kok. Hij is tandarts en co-host van de podcast 'Breek me de bek niet open' over de wereld van het gebit.
Dat blijkt ook uit de cijfers. Volwassenen die hun tanden twee keer of vaker per dag poetsen hebben veel minder last van tand- of kiespijn en bloedend tandvlees dan mensen die een keer per dag of minder hun tanden poetsen. Goed poetsen scheelt dus een hoop ellende en een hoop geld.
Kosten
"Het is natuurlijk zo dat hoe beter jij voor je gebit zorgt, hoe minder kosten je bij mij maakt", vertelt De Kok. Die kosten vormen voor veel mensen juist een belangrijk struikelblok. Het is al langer duidelijk dat steeds meer mensen de tandarts mijden, omdat ze geen geld hebben of bang zijn voor de hoge kosten.
"Daardoor wordt de drempel om naar de tandarts te gaan hoger", zegt De Kok. En wie minder vaak naar de tandarts gaat, loopt een groter risico op ernstige klachten, die juist tot hogere kosten kunnen leiden. "Als je elk halfjaar voor controle naar de tandarts gaat, mag je ervan uitgaan dat problemen op tijd worden gesignaleerd", zegt de tandarts. "Mensen die wij niet zien, lopen het risico op grote problemen in de mond."
De Kok pleit ervoor dat de tandartszorg wordt opgenomen in het basispakket van de zorgverzekering. "Het is nu heel oneerlijk verdeeld tussen de mensen die het wel kunnen betalen en mensen die dat niet kunnen. Een gezond gebit wordt steeds meer een statussymbool."
Hart- en vaatziekten
Maar een slecht gebit kan tot veel meer problemen leiden dan alleen mondklachten, vertelt parodontoloog Nicky Beukers. Met name parodontitis, een ernstige ontsteking van het tandvlees, kan gevaarlijk zijn. "Uit onze onderzoeken blijkt dat mensen met parodontitis in 50 procent van de gevallen ook nog een of meer andere ziekten heeft", vertelt ze. "Het gaat vooral om hart- en vaatziekten, diabetes en luchtwegaandoeningen."
Bacteriën zijn de boosdoener. Die kunnen door de ontsteking vanuit de mond in het bloed terechtkomen. "Daarmee dragen ze bij aan ontstekingen op andere plekken", zegt Beukers.
Zwangere vrouwen moeten extra goed opletten. "Rond je zwangerschap neemt de doorbloeding in het lichaam toe, zeker in de slijmvliezen in de mond", legt tandarts De Kok uit. "Je ziet dat tandvlees dan sneller en heftiger reageert." Tijdens je zwangerschap moet je je mond extra goed schoonhouden, ook omdat parodontitis juist tijdens de zwangerschap gevaarlijk kan zijn. "Bij mensen met paradontitis kan vroeggeboorte of zwangerschapsvergiftiging ook vaker voorkomen", zegt Beukers.
Volgens haar kan veel leed voorkomen worden door regelmatig naar de tandarts te gaan. "Ontstoken tandvlees begint met gingivitis. Dat is heel goed te behandelen, zeker als je er op tijd bij bent."
Geen meerderheid in Tweede Kamer
Na de laatste Tweede Kamerverkiezingen leek er een meerderheid te zijn voor het opnemen van tandartszorg in het basispakket. Onder meer coalitiepartijen PVV, NSC en BBB voerden in 2023 campagne met mondzorg voor iedereen. Alleen bleek dat in de praktijk makkelijker gezegd dan gedaan.
Een motie van GroenLinks-PvdA en de SP waarin werd voorgesteld om een jaarlijkse tandartscontrole in het basispakket op te nemen werd in 2024 weggestemd.
Begin dit jaar zei minister van Volksgezondheid Fleur Agema (PVV) dat ze de tandartszorg het liefste in het basispakket zou opnemen. "Het is ook mij een doorn in het oog dat mensen rond blijven lopen met een slecht gebit, omdat zij geen geld hebben voor de tandarts", zei Agema in Januari. Probleem zijn de kosten: die worden geschat op 2,7 miljard euro, en dat geld is er niet.
Ook voor kinderen is regelmatig tandartsbezoek essentieel. In deze video leggen we uit waarom: