Zzp-effect: recordaantal bedrijven opgeheven in 2024

In 2024 werden 153.000 bedrijven opgeheven. Dit is 27 procent meer dan een jaar eerder en het hoogste aantal sinds het begin van de meetmethode in 2007, meldt het CBS. Slechts een klein deel van de bedrijven is opgeheven vanwege een faillissement. De grote meerderheid stopte vrijwillig. Het gaat met name om eenmanszaken waarbij de eigenaar de stekker eruit trok.
138.000 zzp'ers schreven zich uit bij de KvK. "Waarschijnlijk heeft dit ook te maken met de strengere handhaving op schijnzelfstandigheid, die per 2025 is aangekondigd door de overheid en de belastingdienst", zegt CBS-woordvoerder Marjolijn Jaarsma. "Ook komen er ieder jaar meer zelfstandigen bij, dus stoppen er verhoudingsgewijs ook meer. Bijvoorbeeld zelfstandigen die het een jaartje geprobeerd hebben."
Met name in de bouw en in de transportsector stopten zelfstandigen. "Ook maaltijdbezorgers die op de fiets of scooter eten bezorgen, vallen onder deze transportsector." De rechter bepaalde dat maaltijdbezorgers van Deliveroo niet als zzp'er mochten werken, het bedrijf vertrok daarna uit Nederland.
Pensioen of bankroet voorkomen
Het CBS vraagt niet bij de ondernemers na waarom ze stoppen. Jaarsma: "Regulier zijn er allerlei redenen. Mensen gaan met pensioen bijvoorbeeld, ze hebben het een jaar geprobeerd en het werkt niet of ze stoppen zelf om te voorkomen dat ze failliet gaan en daarbij hoofdelijk aansprakelijk zijn."
Een curator kan een ondernemer aansprakelijk stellen als die te lang door is gegaan, waarbij de verliezen opliepen, terwijl stoppen verstandiger was. Ook bij aantoonbaar wanbeleid is een ondernemer aansprakelijk.

Slechts een klein deel van de bedrijven is opgeheven vanwege een faillissement. In 2024 werden bijna 2000 bedrijven volledig failliet verklaard en opgeheven, 28 procent meer dan in 2023.
Een bedrijf kan ook deels failliet verklaard worden als niet alle juridische onderdelen failliet gaan. In 2024 werden 1,3 duizend bedrijven deels failliet verklaard en daarmee niet opgeheven. Een voorbeeld hiervan is Blokker-dochter Mimiso, dat na het faillissement van het moederbedrijf doorging.
Horeca
De meeste faillissementen vielen in de horecasector. Per 100.000 restaurants, cafe's en snackbars gingen er bijna 380 failliet. "Dat heeft onder meer te maken met de coronaschulden. Veel horecabedrijven hebben tijdens de coronacrisis natuurlijk financiële steun gehad. Ze hebben problemen om die terug te betalen."
Toch ging het niet met alle horecazaken slecht. De omzet steeg vorig jaar met bijna 4,9 procent. "Al stegen ook de loonkosten en inkoopkosten door de inflatie, dus mogelijk was er wel minder winst," zegt Jaarsma.
Blokker was een van de grote bedrijven die vorig jaar failliet ging, zie je in de video.