Files terug van weggeweest? 'We zijn het niet meer gewend'

Het is waarschijnlijk een van de dingen die we niet missen aan de tijd vóór corona: in de file staan onderweg naar het werk. Nu steeds meer mensen minder thuiswerken en weer (deels) teruggaan naar het kantoor wordt het op de wegen langzamerhand steeds drukker. Kunnen we de terugkeer van de drukke ochtendspits voorkomen?
Het was een drukke ochtend op de Nederlandse snelwegen vandaag. Volgens verkeerscentrale Rijkswaterstaat was dit zelfs de drukste ochtendspits van 2021. Op de piek stond er 468 kilometer file. Dat komt deels doordat de vakantie is afgelopen en we inmiddels weer meer naar kantoor gaan, maar bijvoorbeeld ook door de afsluiting van de A12.
Voor corona
Zo'n drukke ochtendspits hebben we niet meer gezien sinds de start van de pandemie. "Als je kijkt naar de tijd voor corona, toen was zo'n piek 400 kilometer. Het meest recente drukste moment was op 16 september, toen was de piek 143 kilometer", vertelt Debby van Slegtenhorst namens Rijkswaterstaat aan EditieNL.
Files in coronatijd
Sinds deze maand neemt de drukte op de weg langzaam toe. Zo was de piek op 7 september 166 kilometer. Op 14 september was die 195 kilometer en op de vorige week, op 21 september, hadden we een piek van 255 kilometer.
Bron: ANWB
De ochtendspits van vanochtend is volgens Van Slegtenhorst een normale situatie, zoals we die kennen van voor de pandemie. "Het begint wel weer drukker op de weg te worden na de vakantie. We zijn gewoon geen files meer gewend, dit is in lijn met hoe het vóór corona was."
Minder auto's, minder file
Dat we weer teruggaan naar normaal, hoeft niet te betekenen dat vaststaan in de file weer onderdeel wordt van onze vaste routine. "De algemene vuistregel is dat als er 1 procent minder auto's op de weg is, dat er 5 procent minder file is", legt Bert van Wee, hoogleraar transportbeleid aan TU Delft, uit aan EditieNL.
"Als 10 procent van het autoverkeer zou verdwijnen omdat mensen thuis gaan werken, dan kun je 20 tot 50 procent minder file verwachten."
Er kunnen ongeveer 2000 auto's per uur over een rijstrook rijden, zegt Van Wee. "Iedere auto die er boven de 2000 bijkomt, zorgt voor meer vertraging."
Verspreid thuiswerken
Dit houdt in dat je als individu veel effect hebt op het verkeer. "Het is het allerbelangrijkst dat mensen niet in de spits de weg op gaan." Van Wee zou daarom graag zien dat thuiswerken blijft. "Het heeft niet geleid tot lagere productiviteit. Als werkgevers flexibeler worden, dan is dat een eerste sleutel."
Maar opnieuw massaal thuiswerken hoeft niet. Wel zouden er afspraken over moeten worden gemaakt. "Het maakt uit welke dag je thuiswerkt, niet elke dag is even druk. Het helpt als mensen meer verspreid thuiswerken." Zo zouden afdelingen kunnen afwisselen met thuiswerken. "Ze hebben er ook baat bij, want dan heb je minder kantoorruimte nodig."
Drukte op komst
Toch zal meer drukte op de weg niet volledig te voorkomen zijn. "Je ziet in ieder geval meer files ontstaan als het donker is en natter wordt. Het zal ook drukker worden omdat er steeds meer maatregelen worden geschrapt."