Experts vrezen het ergste over Roemeense helm: 'Er zijn amper tips'

Twee maanden na de kunstroof uit het Drents Museum is 'Dé Helm' - de historische gouden Roemeense helm - nog altijd niet terecht. Ondanks snelle arrestaties, de Nederlands-Roemeense politiesamenwerking en een beloning van 250.000 euro voor de gouden tip, blijft het angstvallig stil rondom de gestolen goudschatten. Zien we de helm ooit terug? En waarom komen er zo weinig tips binnen?
Politie en justitie bevestigen desgevraagd aan RTL Nieuws dat er 'weinig te melden' valt in het onderzoek. "We hebben geen updates", zegt een woordvoerder van het korps Noord-Nederland. "Ik kan wel zeggen dat de foto van de man met de bril nog steeds op onze site staat. We zijn nog altijd op zoek naar informatie over hem."
Na de roof in de nacht van 24 op 25 januari leek het onderzoek aanvankelijk snel resultaat op te leveren. Al na een paar dagen werden twee mannen en een vrouw uit Heerhugowaard opgepakt. De vrouw is intussen vrijgelaten, maar blijft verdachte. De twee mannen, Douglas W. en Bernhard Z. zitten nog vast.
Glassplinters en DNA
Volgens justitie hebben deze twee mannen de inbraak uitgevoerd. Op kleding die was gedumpt in Assen is hun DNA aangetroffen en ook glassplinters die uit het museumgebouw afkomstig zijn. Justitie maakte eind januari hun volledige namen én foto's openbaar, in een poging ze aan het praten te krijgen.
Een vierde verdachte, ook een man uit Heerhugowaard, werd op 20 februari opgepakt. Ook hij zit nog vast.
Maar toen werd het stil. En het blééf stil, ondanks dat de Nederlandse ondernemer Alex van Breemen een beloning uitloofde van 250.000 euro voor de gouden tip. Van Breemen woont in Roemenië, het land waar de helm en de eveneens gestolen drie gouden armbanden vandaan komen. De objecten worden in Roemenië beschouwd als cultureel-historisch erfgoed van onschatbare waarde. Het Nationaal Historisch Museum in Boekarest had de werken uitgeleend aan het Drents Museum voor een tentoonstelling.
"Het gemis leeft hier in Roemenië nog steeds heel sterk", zegt Van Breemen er nu over. "Mensen op straat hebben het er veel over. Elke update over de kunstroof die in Nederland in het nieuws komt, wordt hier opgepikt door de media. Het houdt ook de politiek erg bezig."
'Helm kan nog ergens zijn'
Hij vindt ook dat het 'nu wel erg stil' is geworden rondom het onderzoek. "Maar daar moet ik bij zeggen dat de tips niet bij mij terechtkomen, maar bij de politie en bij Arthur Brand."
Arthur Brand is de 'kunstdetective' die geregeld in het nieuws komt omdat hij gestolen kunstwerken terugvindt. Hij zegt desgevraagd dat hij de hoop nog niet heeft opgegeven dat de helm intact wordt teruggevonden. "De helm kan nog ergens zijn, omdat enkele verdachten snel gepakt zijn en misschien geen tijd hebben gehad hem door te sluizen. In het slechtste geval is de helm omgesmolten. Als dat zo is, is dat mogelijk een reden waarom de verdachten totaal geen informatie hebben losgelaten over de vindplaats."
Hier zie je beelden van de inbraak en diefstal:
Brand noemt nog een andere mogelijke reden voor de zwijgzaamheid van de verdachten: "Misschien denken ze dat de politie te weinig bewijs heeft voor hun betrokkenheid, en hopen ze vrijgesproken te worden als het tot een rechtszaak komt."
Hij zegt 'nauwelijks tips' binnen te krijgen. "Ik denk daarom dat de roof is gepleegd door een klein groepje"
'Goud heeft waarde'
Naomi Oosterman, universitair docent Cultureel Erfgoed aan de Erasmus Universiteit, legt uit dat er na een dergelijke roof, waarbij voorwerpen met een grote culturele en economische waarde worden gestolen, een Team Grootschalige Opsporing wordt ingezet. "Dat doet sporenonderzoek, verzamelt bewijsmateriaal en onderzoekt bijvoorbeeld camerabeelden. Zij doen dus actief politiewerk."
Daarnaast wordt de Dienst Kunst en Antiek van de politie ingeschakeld, vertelt Oosterman. Zij doen 'intelligence-led policing', zij verzamelen alle data van de gestolen werken en maken melding bij internationale opsporingsdiensten zoals Interpol en Europol. "Interpol stuurt ook bericht naar alle lidstaten met een oproep om naar de werken uit te kijken. Het risico dat zo'n helm of andere kunst de grens over gaat, is bij illegale kunsthandel heel groot."
De Dienst Kunst en Antiek bestaat uit een team dat op twee fronten helpt bij het onderzoek, legt Oosterman uit. "Zij helpen bij het politiewerk, maar houden ook internationale veilingen in de gaten om te zien of daar gestolen objecten worden aangeboden."
En de hamvraag: of we de helm ooit terugzien? Ze zegt bang te zijn dat die niet meer in zijn originele vorm bestaat: "Je weet het niet, maar die zou zomaar omgesmolten kunnen zijn vanwege de intrinsieke waarde van het materiaal. Goud heeft een economische waarde voor iedereen, maar je kunt de objecten nogal moeilijk als kunststukken verkopen. Iedereen weet dat ze gestolen zijn. Ze zijn zo bekend dat je ze aan de straatstenen niet kwijtraakt."
Na de roof kwamen veel mensen naar Assen toe om de plek van de diefstal te bezoeken. Ook dit stel, Roemeense expats: 'Dit is onze geschiedenis en die vergaat tot stof'.