Woonminister Keijzer haalt obstakels weg voor bouwen buiten de bebouwde kom

Het kabinet maakt het voor gemeenten makkelijker om buiten de bebouwde kom te gaan bouwen. Dat staat in de aangepaste wet Versterking regie volkshuisvesting die minister Keijzer (Volkshuisvesting) presenteert. Die bestaat verder voor een groot deel uit plannen van het vorige kabinet.
Keijzer schrapt de zogeheten Ladder voor duurzame verstedelijking. Die bepaalde dat gemeenten eerst moesten kijken of nieuwe bouwplannen binnen de bebouwde kom konden worden gerealiseerd.
Die werd in 2012 ingevoerd, met als doel dat lokale overheden efficiënt met de ruimte zouden omgaan. Het zou verder leegstand in binnensteden voorkomen, net als een versnipperd stedelijk gebied.
Vertragen en bemoeilijken
Maar volgens de woonminister vormt de regel inmiddels een te grote belemmering. Zeker nu het woningtekort is opgelopen naar ruim 400.000 woningen. "De Ladder brengt extra onderzoekslasten, tijd en kosten met zich mee en kan daardoor uitvoering van woningbouwprojecten vertragen en bemoeilijken", aldus Keijzer.
Ook in de Tweede Kamer leeft al langer de wens om de procedure te schrappen. Een Kamermeerderheid steunde eind vorig jaar al een motie van BBB en VVD.
VVD-Tweede Kamerlid Wim Meulenkamp is dan ook opgetogen over het besluit van de minister: "Dit veroorzaakte heel lange, stroperige procedures en die staan woningbouw gewoon in de weg." Volgens Meulenkamp moet Nederland af van het 'beperkte denken' dat er geen ruimte is om te bouwen. "Die is er wel, en dat is des te meer reden om van die ladder af te stappen."
Kritiek
Maar er klinkt ook kritiek, vooral linkse partijen in het parlement zijn tegen afschaffing van de procedure. Zo betwist GroenLinks-PvdA dat de regel een grote belemmering vormde. "Dat is helemaal niet zo", aldus Tweede Kamerlid Geert Gabriëls. "De Ladder is geïntroduceerd om ervoor te zorgen dat nieuwe stedelijke ontwikkelingen duurzaam en goed doordacht zijn." Volgens het Kamerlid wordt het op deze manier 'een rommeltje'.
"Wij zijn natuurlijk ook van mening dat er huizen gebouwd moeten worden maar die moeten wel gebouwd worden op de juiste plekken. Het is een farce dat dit de reden is dat er niet gebouwd wordt. Dat heeft veel meer te maken met de tekorten aan ambtenaren, dure grond en een gebrek aan geld."
Gemeenten
Wethouder Peter Bekker (Lokale Democraten IJsselstein) van de gemeente IJsselstein is genuanceerd. Ook zijn gemeente wil graag buiten de stadskern uitbreiden, maar volgens hem helpt het middel, mits niet rigide gehanteerd, om goed doordachte plannen te maken. Die voorwaarden blijven volgens hem bestaan, ook na het schrappen ervan. Een groot woningbouwproject in het groen komt er nog altijd niet zomaar.
Dat geluid hoor je ook in de gemeente De Ronde Venen in het Groene Hart. "De woningnood is groot en vraagt om actie. We moeten snel en efficiënt bouwen, zonder te verzanden in bureaucratie", zegt wethouder Anja Vijselaar (VVD). "Tegelijkertijd willen we het unieke landschap van het Groene Hart beschermen. Daarom blijven we terughoudend met bouwen in het open buitengebied, maar zien we kansen aan de randen van dorpen om gericht en verantwoord uit te breiden."
Stikstof
Blijft ook een feit dat de bouw op dit moment bijna volledig stilligt door de huidige stikstofcrisis. Als gevolg van twee rechterlijke uitspraken ligt in veel provincies de vergunningsverlening stil. "Dat moeten we ook echt oplossen. Maar ik ben alvast blij met dit succes", aldus Meulenkamp.
Wet Versterking regie volkshuisvesting
Doel van de wet is een betere aansturing om per jaar 100.000 nieuwe woningen te kunnen bouwen. Dat doel is nu nog ver uit zicht.
Expliciet stelt de wet dat twee derde van de nieuw te bouwen woningen betaalbaar moet zijn voor mensen met een midden- en laag inkomen. Ook moet per regio 30 procent uit sociale huurwoningen bestaan. Dit geldt niet op projectniveau.
De wet moet verder zorgen voor kortere procedures. Zo wordt de mogelijkheid om bij de rechter bezwaar aan te tekenen beperkt. Bij grotere woningbouwprojecten kan dat voortaan slechts een keer, nu is dat nog twee keer.
Daarnaast maakt Mona Keijzer de bouw van extra woonruimte voor mantelzorgers of familie op het eigen erf vergunningsvrij. De wet lijkt verder grotendeels op het voorstel dat haar voorganger Hugo de Jonge in maart vorig jaar naar de Kamer stuurde.