25 jaar lang

Rechtszaak van start tegen Franse arts die 299 kinderen seksueel zou hebben misbruikt

Door Julia Vié··Aangepast:
© Benoit Peyrucq/AFPRechtszaak van start tegen Franse arts die 299 kinderen seksueel zou hebben misbruikt
RTL

In Frankrijk begint de rechtszaak tegen de chirurg Joël Le Scouarnec, die ervan wordt verdacht honderden jonge patiënten seksueel te hebben misbruikt. Hij zou 25 jaar zijn gang hebben kunnen gaan. Het is de grootste kindermisbruikzaak in de geschiedenis van het land.

De 74-jarige arts zou kinderen hebben aangerand die in het ziekenhuis lagen, vaak als ze onder narcose waren. Hij deed het seksueel misbruik voorkomen als medische handelingen. "Slachtoffers lagen in de operatiekamer van het ziekenhuis, of onder narcose, herstellende van een operatie, in een staat van sedatie of in slaap gebracht, wat betekent dat ze vaak niet doorhadden wat er met hen was gebeurd", zei een openbaar aanklager.

De arts hield dagboeken bij waarin hij de initialen van patiënten opschreef en wat hij met ze had gedaan. Eén slachtoffer vertelt aan The Guardian hoe de politie aan haar deur kwam met zijn handgeschreven notities. "Daarin stonden mijn familienaam, mijn voornaam, leeftijd, het adres van mijn ouders, alles wat hij deed en hoe hij zich voelde. Het was walgelijk."

Gemiddeld elf jaar oud

"Het is alsof je iemand onvoorbereid in de slechtste horrorfilm stopt die je maar kunt bedenken, en de hoofdrolspeler in de film is die persoon zelf", zegt advocaat Marie Grimaud, die twintig patiënten van de dokter vertegenwoordigt, tegen The New York Times.

Le Scouarnec werkte in verschillende ziekenhuizen in het westen van Frankrijk als gastro-enteroloog, een chirurg die gespecialiseerd is in maag-, darm- en leveraandoeningen. Hij opereerde bijvoorbeeld veel kinderen met een blindedarmontsteking.

Joël Le Scouarnec tijdens een eerdere rechtszaak in 2020.© Benoit Peyrucq/AFP
Joël Le Scouarnec tijdens een eerdere rechtszaak in 2020.

Het Franse Openbaar Ministerie verdenkt Le Scouarnec ervan 299 slachtoffers te hebben gemaakt, tussen de jaren 1989 en 2014. Er waren ongeveer even veel jongens als meisjes onder zijn slachtoffers, met een gemiddelde leeftijd van 11 jaar oud. Het zou gaan om zeker honderd gevallen van verkrachting, waaronder in de Franse wet ook penetratie met vingers valt.

Zijn dagboeken worden nu als bewijs gebruikt in de rechtszaak, die naar verwachting vier maanden zal duren. Le Scouarnec heeft toegegeven schuldig te zijn aan sommige van de verdenkingen, maar niet aan alle.

Grote impact op slachtoffers

"Deze rechtszaak is buitengewoon, want voor zover ik weet is er nog nooit een kindermisbruikproces geweest met zoveel slachtoffers, waar ook ter wereld", zei Francesca Satta, de advocaat van tien van de slachtoffers, tegen The Guardian. "De onthulling van de details van de zaak had een enorme impact op hen."

Twee van de slachtoffers die ze vertegenwoordigt pleegden zelfmoord nadat de politie aan ze had verteld wat er met ze was gebeurd.

Zoals Mathis Vinet, die op zijn 24ste aan een overdosis overleed, twee jaar nadat de politie bij hem langs was geweest. Zijn opa en oma denken dat zijn drugsverslaving voortkwam uit het misbruik. "Toen de politie hem vertelde wat ze wisten, was het een hel voor hem", vertellen ze. "We probeerden hem te steunen, maar hij weigerde erover te praten. Het is zijn dood geworden.”

Uit het juridisch dossier blijkt dat veel oud-patiënten jarenlang kampten met seksuele problemen, depressie of anorexia.

Al eerder veroordeeld

De zaak heeft in Frankrijk tot veel woede en onbegrip geleid. Mensen vragen zich af hoe de arts zo lang zijn gang heeft kunnen gaan.

Zeker omdat de autoriteiten Le Scouarnec al lange tijd in het vizier hadden. In 2005 werd hij al veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van vier maanden, nadat de FBI Frankrijk had gewaarschuwd dat hij beelden van kindermisbruik bekeek op het dark web. De politie deed destijds geen huiszoeking bij hem. De rechtbank legde hem geen therapie op.

Hij bleef daarna met kinderen werken. De rechtbank informeerde niet de medische raad, terwijl dat volgens de wet wel had gemoeten. In 2006 bracht een collega het ziekenhuisbestuur op de hoogte van Le Scouarnecs veroordeling. Een andere collega maakte een melding dat Le Scouarnec kinderporno had gekeken onder werktijd. Desondanks bleef de man in ziekenhuizen werken, mede omdat de nationale raad voor artsen in een stemming besloot dat deze acties niet in strijd waren met de ethische code voor medisch personeel.

Een rechter tijdens de eerdere zaak over seksueel misbruik tegen de chirurg.© Georges Gobet/AFP
Een rechter tijdens de eerdere zaak over seksueel misbruik tegen de chirurg.

Volgens de Franse journalist Hugo Lemonier, die een boek schreef over de zaak, komt het in het land vaker voor dat de autoriteiten steken laten vallen. "Als de zaak met dezelfde laksheid was behandeld als veel andere pedocriminele zaken in Frankrijk, hadden we nooit iets ontdekt", zei hij tegen The New York Times.

Buren deden aangifte

De schaal van Le Scouarnecs misbruik kwam uiteindelijk pas aan het licht na 2017, toen zijn buren hem aangaven bij de politie. Hun 6-jarige dochter zei dat hij haar betast had. De politie doorzocht zijn huis en vond meer dan 300.000 beelden van kinderporno en een collectie kinderlijke sekspoppen.

In 2020 werd hij al veroordeeld tot 15 jaar gevangenisstraf voor het misbruiken van vier kinderen, onder wie zijn buurmeisje. In de huidige rechtszaak wordt 20 jaar tegen hem geëist.

De zaak komt twee maanden na de uitspraak in de Franse zaak over Gisèle Pélicot, wiens man haar jarenlang had gedrogeerd en verkracht, en laten verkrachten door tientallen andere mannen. Ze werd een symbool in de strijd tegen seksueel misbruik. Activisten hopen dat ook de huidige zaak tegen Le Scouarnec zal bijdragen aan het wegnemen van schaamte onder slachtoffers, zodat de rollen worden omgekeerd.